Nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

Luật Tiền Phong - Việc nuôi con nuôi trong nước cũng như có yếu tố nước ngoài ngày càng phát triển với số lượng lớn và có quy mô ngày càng rộng, với nhiều nước khác nhau. Vì vậy, cần hiểu và nắm rõ nguyên tắc của việc cho và nhận con nuôi để đảm bảo cho đứa trẻ có được mộ mái ấm gia đình và tránh tình trạng nhằm mục đích thương mại.

1.      Khái niệm về nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

Khoản 5 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi 2010 quy định:“Nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là việc nuôi con nuôi giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt nam, giữa công dân VN với nhau mà một bên định cư ở nước ngoài”.

Như vậy, quan hệ nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài bao gồm các quan hệ:

+ Quan hệ nuôi con nuôi giữa người nước ngoài với trẻ em Việt Nam cứ trú trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cư trú ở nước ngoài;

+ Quan hệ nuôi con nuôi giữa công dân Việt Nam với trẻ em nước ngoài ở VN hoặc ở nước ngoài;

+ Quan hệ nuôi con nuôi giữa công dân Việt Nam với nhau mà một hoặc cả 2 bên định cư ở nước ngoài;

+ Quan hệ nuôi con nuôi giữa người nước ngoài với nhau phát sinh tại Việt Nam.

Quan hệ nuôi con nuôi đã được mở rộng, không chỉ là quan hệ nuôi con nuôi giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài mà còn bao gồm quan hệ nuôi con nuôi giữa công dân VN với nhau ở nước ngoài và quan hệ nuôi con nuôi giữa người nước ngoài với  nhau ở Việt Nam.

2.      Nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài

-         Khi giải quyết việc nuôi con nuôi cần tôn trọng quyền của trẻ em được sống trong môi trường gia đình gốc: Đây là một nguyên tắc được thừa nhận trong cộng đồng quốc tế. Điều 3 tuyên bố của LHQ về các nguyên tắc pháp lý và xã hội liên quan đến 

phúc lợi và bảo vệ trẻ em ghi nhận: “Ưu tiên hàng đầu đối với trẻ em là phải được cha mẹ đẻ chăm sóc”.

-         Bảo đảm quyền được biết về nguồn gốc: Điều 11 Luật Nuôi con nuôi quy định con nuôi có quyền được biết về nguồn gốc của mình. Không ai được cản trở con nuôi được biết về nguồn gốc của mình. Đây là quy định rất mới thể hiện tính nhân đạo sâu sắc.

-         Việc nuôi con nuôi phải đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người được nhận làm con nuôi và người nhận con  nuôi, tự nguyện, bình đẳng, không phân biệt nam nữ, không trái pháp luật và đạo đức xã hội: Trong việc nuôi con nuôi, lợi ích của trẻ em phải được tính đến trước tiên trong mối tương quan với cha mẹ nuôi và nhất thiết là phải dựa trên tinh thần tự nguyện của cả 2 bên.

-         Chỉ làm con nuôi người nước ngoài khi không tìm được gia đình thay thế ở trong nước: Đây cũng là một nguyên tắc được thừa nhận trong các văn kiện quốc tế. “Công nhận rằng, nuôi con nuôi quốc tế là đem lại mái ấm gia đình cho trẻ em không  tìm được một gia đình thích hợp tại nước gốc của mình” và “nhắc lại rằng mỗi nước cần ưu tiên tiến hành các biện pháp thích hợp để trẻ em được chăm sóc trong gia đình gốc của mình” (trích: Lời nói đầu công ước Lahay năm 1993).

-         Về cách thức lấy ý kiến cho trẻ em làm con nuôi: Tại các điều 18. 19, 20, 23 Luật nuôi con nuôi 2010 đã quy định ngoài việc lấy ý kiến của cha mẹ đẻ, người giám hộ thì còn phải lấy ý kiến của trẻ em từ đủ 09 tuổi trở lên. Quy định này phần nào góp phần đảm bảo sự trung thực, khách quan về ý chí, nguyện vọng của các bên. Sự đồng ý của đứa trẻ là điều kiện bắt buộc để nuôi con nuôi có giá trị pháp lý.

Luật Tiền Phong tư vấn pháp luật và cung cấp các dịch vụ pháp lý. Liên hệ với chúng tôi qua tổng đài 1900 6289 để được tư vấn pháp luật miễn phí.

Trân trọng!